Για τη συμμετοχή γυναικών στο νέο ΔΣ του ΔΣΑ
Η εκλογή μόλις 4 γυναικών ανάμεσα στα 25 μέλη του νέου Διοικητικού Συμβουλίου του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών αποτελεί μια καταφανή δυσαναλογία, δεδομένου ότι οι γυναίκες αποτελούν το 65% του εκλογικού σώματος του ΔΣΑ, αλλά και ένδειξη ενός βαθύτερου και δομικού ζητήματος: της έντονης έμφυλης ανισότητας στο δικηγορικό επάγγελμα.
Ως Εναλλακτική Παρέμβαση θεωρούμε κομβικό η δυσαναλογία αυτή να αναδειχθεί και μαζί της να αναδειχθούν και να αντιμετωπιστούν οι βαθύτερες αιτίες που έχουν ως αποτέλεσμα την ακραία υποεκπροσώπηση του μεγαλύτερου τμήματος του κλάδου εντός του κεντρικού οργάνου διοίκησης του συλλόγου.
Η απουσία γυναικών από τις θέσεις διοίκησης και ευθύνης αποτελεί την κορυφή ενός παγόβουνου πολλαπλών αποκλεισμών και ανισοτήτων που αντιμετωπίζει η πλειονότητα των συναδελφισσών στην υλική καθημερινότητα της άσκησης του επαγγέλματος. Στη συνθήκη της γενικευμένης υποβάθμισης των όρων άσκησης του επαγγέλματος για την πλειονότητα των μισθωτών και αυτοαπασχολούμενων συναδέλφων, οι εργαζόμενες δικηγόροι βρίσκονται πολλαπλά εκτεθειμένες στην παρατεταμένη επισφάλεια, στην υποαμειβόμενη και αδήλωτη εργασία. Όσο βαθαίνει η συγκέντρωση της δικηγορικής ύλης και η συνακόλουθη μισθωτοποίηση ενός όλο και μεγαλύτερου τμήματος του κλάδου, όλο και περισσότερο εντείνονται και οι έμφυλοι καταμερισμοί (λ.χ. μεταξύ “διεκπεραιωτικών” και “ουσιαστικών” εργασιών), στερεότυπα και ιεραρχίες, που αντίστοιχα μεταγράφονται σε χάσμα στις αμοιβές. Όλα αυτά έρχονται να προστεθούν στους περιορισμούς που επιβάλλουν οι παραδοσιακοί έμφυλοι ρόλοι της φροντίδας στο σπίτι και στην οικογένεια.
Η ανισότητα στην εκπροσώπηση αντανακλά την απόλυτη κυριαρχία των έμφυλων διακρίσεων και στερεοτύπων εντός του κλάδου που υπονομεύουν τις δυνατότητες των γυναικών στην ανάδειξη στις συγκεκριμένες θέσεις, αλλά και την έλλειψη θεσμικών εργαλείων που να ενθαρρύνουν και να διασφαλίζουν τη συμμετοχή των γυναικών.
Η δυσανάλογη εκπροσώπηση των γυναικών αποτελεί κατά τη γνώμη μας ένα πραγματικό πρόβλημα που περιορίζει τη δημοκρατική νομιμοποίηση του βασικού θεσμικού οργάνου των συλλόγου, αποδυναμώνει την ποιότητα των διαδικασιών και αποφάσεων και διαιωνίζει την αορατότητα θεμάτων που αφορούν κυρίαρχα τις γυναίκες και τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα στον κλάδο, όπως η παρενόχληση, η άνιση μεταχείριση και οι διακρίσεις.
Ως Εναλλακτική Παρέμβαση, θεωρούμε κεντρικό τον αγώνα για την άρση της έμφυλης ανισότητας και για την ισότιμη εκπροσώπηση των φύλων εντός των οργάνων του συλλόγου. Για το λόγο αυτό στο ψηφοδέλτιο με το οποίο η παράταξή μας συμμετείχε στις εκλογές για την ανάδειξη των μελών ΔΣ του ΔΣΑ υπήρχε ισότιμη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών. Παράλληλα, στη βάση της πάγιας αρχής της εναλλαγής των εκλεγμένων συμβούλων, με τις τρεις πλέον έδρες της η Εναλλακτική Παρέμβαση θα έχει μια εκπροσώπηση που δεν θα υπολείπεται εκείνης της προηγούμενης τετραετίας, κατά την οποία επετευχθη η εναλλαγή τεσσάρων γυναικών και τεσσάρων ανδρών συμβούλων. Από το 1990, δε, μέχρι σήμερα η Εναλλακτική Παρέμβαση είχε δέκα οκτώ συνολικά εκπροσώπους στο ΔΣ, εννέα γυναίκες και εννέα άνδρες. Τα ανωτέρω δεν τα σημειώνουμε σε καμία περίπτωση θεωρώντας ότι τα πράττουμε όλα τέλεια και εξαιρούμαστε του συνολικού προβλήματος της έμφυλης ανισότητας, αλλά απολογίζοντας ως παράταξη τα βήματα που έχουμε κάνει και υπογραμμίζοντας ότι έχουμε ακόμη πολύ δρόμο να διανύσουμε και εμείς.
Από εκεί και πέρα, πιστεύουμε είναι κομβικό να ανοίξει το ζήτημα των έμφυλων ανισοτήτων και διακρίσεων στο σύνολο των μελών του συλλόγου και να υπάρξουν συγκεκριμένες κινήσεις με σκοπό την άρση τους. Απαιτείται η ουσιαστική λειτουργία σχετικών επιτροπών και πρωτοβουλιών με στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στα όργανα και τις διαδικασίες του συλλόγου, η θεσμική καταγραφή των έμφυλων ανισοτήτων και των συνεπειών τους, η επεξεργασία και εφαρμογή πρωτοκόλλων και μηχανισμών για την αποτελεσματική καταγγελία και αντιμετώπιση περιστατικών έμφυλων διακρίσεων και παρενοχλήσεων εντός του κλάδου, η πραγματοποίηση σχετικών εκπαιδευτικών δράσεων.
Γνωρίζουμε καλά ότι η άρση της υποεκπροσωπησης των συναδελφισσών μας στα όργανα διοίκησης του συλλόγου, αλλά και συνολικά η άρση των έμφυλων ανισοτήτων και διακρίσεων δεν είναι εύκολη υπόθεση, δεν θα σταματήσουμε όμως να αγωνιζόμαστε γι΄ αυτή όπως κάνουν οι συναδέλφισσές μας σε καθημερινή βάση μέσα και έξω από τα δικαστήρια, στους χώρους εργασίας και στα σπίτια τους.
Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων Αθήνας
5 Δεκεμβρίου 2025
