Ενημέρωση από τη συνεδρίαση του ΔΣ ΔΣΑ στις 16/05/2025
Το ΔΣ του ΔΣΑ της 16.05.2025 συζήτησε και έλαβε αποφάσεις για τα κάτωθι θέματα:
1. Πιστοποιητικά Πρωτοδικείου: Με βάση την ανακοίνωση της συγκρότησης ad hoc συνεργείου από υπαλλήλους του Πρωτοδικείου Αθηνών για τη διεκπεραίωση 50.000 εκκρεμών αιτήσεων για λήψη πιστοποιητικών που καθυστερούν να εκδοθούν και πάνω από τέσσερις μήνες, επισημάνθηκε συνολικά ότι η εν λόγω λύση αποτελεί ένα ημίμετρο και σύντομα θα ανακύψει εκ νέου το συγκεκριμένο πρόβλημα, το οποίο οφείλεται στην έλλειψη δικαστικών υπαλλήλων. Μόνη λύση που θα εξασφαλίσει την ομαλή έκδοση των πιστοποιητικών και τη διεκπεραίωση των λοιπών εργασιών στα δικαστήρια της χώρας είναι η άμεση πρόσληψη ικανού αριθμού δικαστικών υπαλλήλων, ώστε να αντιμετωπιστούν τα εν λόγω δομικά ζητήματα.
2. Κτιριακές Υποδομές: Επισημάνθηκαν εκ νέου τα προβλήματα που εντοπίζονται στις κτιριακές υποδομές του Πρωτοδικείου Αθηνών και των Περιφερειακών Εδρών και τα οποία αναμένεται να γίνουν ακόμη εντονότερα τους επόμενους μήνες με την περαιτέρω εφαρμογή του Δικαστικού Χάρτη, ενώ το ΔΣ του ΔΣΑ ζήτησε για ακόμη μια φορά την άμεση ανάκληση του Νέου Δικαστού Χάρτη.
3. Ψηφιακές Υπογραφές: Στις 24.6.2025 λήγουν οι ψηφιακές υπογραφές 27.000 δικηγόρων πανελλαδικά και ακόμη το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης δεν έχει προβεί στις απαραίτητες ενέργειες ώστε να έχουν ανανεωθεί εγκαίρως όλες οι ψηφιακές υπογραφές. Το ΔΣ του ΔΣΑ αποφάσισε να εκδώσει σχετική ανακοίνωση και να συνεχίσει την άσκηση πιέσεων στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για τη λήψη σχετικών αποφάσεων, καθώς ο κίνδυνος να βρεθούν χιλιάδες συναδέλφισσες και συνάδελφοι χωρίς ψηφιακή υπογραφή στα τέλη Ιουνίου και άρα να μην έχουν, χωρίς δική τους ευθύνη, πρόσβαση δε πληθώρα υπηρεσιών είναι πλέον ορατός.
4. Καθαρογραφή Αθωωτικών Αποφάσεων Εφετείου Αθηνών και Πειραιώς: Σε συνέχεια της ανάδειξης του ζητήματος της άρνησης καθαρογραφής των αθωωτικών ποινικών αποφάσεων από το Εφετείο Αθηνών και Πειραιώς από τον πρώην Σύμβουλο της Εναλλακτικής Παρέμβασης Κώστα Παπαδάκη, οι νυν Σύμβουλοι της Εναλλακτικής Παρέμβασης Αναστασία Σταυροπούλου και Αναστασία Ματσούκα, το έθεσαν στην ημερήσια διάταξη του ΔΣ και ανέδειξαν τη σημασία λήψης σχετικών πρωτοβουλιών τόσο για συνηγόρους όσο και για πολίτες.
Ειδικότερα, η παρ. 4 του αρ. 142 ΚΠοινΔ, μετά από διάφορες τροποποιήσεις, ορίζει: «Οι αποφάσεις που αναβάλλουν τη δίκη κατά τα άρθρα 59,61, 349 ή 352, χωρίς να έχει προηγηθεί έρευνα αποδεικτικών μέσων, δεν είναι αναγκαίο να καθαρογράφονται κατά τις προηγούμενες παραγράφους. Με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, που εκδίδεται ύστερα από γνώμη της Ολομέλειας του οικείου δικαστηρίου, μπορεί να καθορίζεται για ποιες επιπλέον αποφάσεις δεν είναι αναγκαία η καθαρογραφή. Σε κάθε περίπτωση καθαρογράφονται οι ερήμην καταδικαστικές αποφάσεις, οι προπαρασκευαστικές αποφάσεις με τις οποίες λύεται οριστικά ένα ζήτημα, καθώς και εκείνες στις οποίες έχει δηλωθεί παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας». Παρέσχε έτσι μια υπέρμετρα ευρεία εξουσιοδότηση στον αρμόδιο Υπουργό να εξαιρέσει από την υποχρέωση καθαρογραφής δικαστικές αποφάσεις.
Όπως ενημερωθήκαμε από συναδέλφους που έχουν υποβάλει αίτηση καθαρογραφής αθωωτικών αποφάσεων του Εφετείου Αθηνών, η Διοίκηση του Εφετείου απορρίπτει σωρηδόν τα σχετικά αιτήματα επικαλούμενη την ΥΑ αρ. 2273/21.7.2020 του Υπουργού Δικαιοσύνης, που έχει εκδοθεί συναφώς. Η ΥΑ ακολούθησε την έκδοση της Γνώμης της Ολομέλειας των Δικαστών του Εφετείου Αθηνών αρ. 3/2020 η οποία εισηγήθηκε -και η ΥΑ ενσωμάτωσε- να μην καθαρογράφονται σειρά αποφάσεων και μεταξύ άλλων (περ. 6) «αποφάσεις που «Είναι ομόφωνα αθωωτικές, με εξαίρεση τα Μ.Ο.Ε., στις οποίες η ποινική δίωξη έχει ασκηθεί αυτεπαγγέλτως και δεν υπάρχει παθών ή δεν έχει υποστηριχθεί κατηγορία, πλην εάν διατάσσουν απόδοση κατασχεθέντων ή επικύρωση κατάσχεσης και δήμευση κατασχεθέντων». Αντίστοιχη, δε, πρακτική έχει ακολουθηθεί και στο Εφετείο Πειραιώς με την έκδοση αντίστοιχης Γνώμης της Ολομέλειας των Δικαστών και σχετικής ΥΑ.
Επί τη βάσει αυτής της διάταξης, είναι προφανές, ότι πλέον τα Εφετεία Αθηνών και Πειραιώς αρνούνται την καθαρογραφή της πλειοψηφίας των αθωωτικών ποινικών αποφάσεων. Οι διατάξεις αυτές, και η στέρηση του δικαιώματος πρόσβασης στο σκεπτικό των αθωωτικών δικαστικών αποφάσεων σωρηδόν, παραβιάζουν το δικαίωμα στη δίκαιη δίκη και την προστασία της προσωπικότητας, ενώ εμποδίζουν την πρόοδο της νομολογίας και το έργο των συνηγόρων. Επιπλέον, δημιουργούν σοβαρά εμπόδια στην νομική προστασία των πολιτών, δεδομένου ότι η πρόοδος πολλών διαδικασιών εξαρτάται από το αποτέλεσμα και το αναλυτικό σκεπτικό μιας ποινικής δίκης, όπως πχ συναφείς πολιτικές δίκες και αστικές αξιώσεις σε βάρος πχ μαρτύρων ή του Δημοσίου, πειθαρχικές διώξεις που είναι συναφείς με την ποινική διαδικασία κ.ά.
Δεδομένου ότι το ζήτημα αφορά απεριόριστες περιπτώσεις υποθέσεων, και το αντιμετωπίζουν πολλοί συνάδελφοι και συναδέλφισσες, οι Σύμβουλοι της Εναλλακτικής παρέμβασης έθεσαν επιτακτικά και πρότειναν τη ανάληψη άμεσων πρωτοβουλιών για τον τερματισμό της συγκεκριμένης πρακτικής. Το ΔΣ του ΔΣΑ αποφάσισε ομόφωνα α) την έκδοση σχετικής δημόσιας ανακοίνωσης με την οποία να ζητείται η κατάργηση των ΥΑ και ο δραστικός περιορισμός των αποφάσεων για τις οποίες μπορεί να γίνεται καθαρογραφή, β) να κάνει σχετικά διαβήματα και συναντήσεις με τις διοικήσεις των Εφετείων, γ) να εξετάσει τη δυνατότητα δικαστικής προσφυγής κατά των εν λόγω ΥΑ.
5. Στήριξη μητρότητας και γονεϊκότητας: Εγκρίθηκε ομόφωνα το σχέδιο διεκδικήσεων της Επιτροπής του ΔΣ που απαρτίστηκε από τις/τους συμβούλους Αναστασία Ματσούκα, Αναστασία Σταυροπούλου, Ανδρέα Κουτσόλαμπρο, Δημήτρη Αναστασόπουλο, Χριστίνα Τσαγκλή και Χριστίνα Πέλκα αναφορικά με τη στήριξη της μητρότητας και γονεικοτητας. Η εισήγηση της Επιτροπής που υιοθετήθηκε και στην οποία ιδιαίτερη συμβολή είχε το πλαίσιο διεκδικήσεων της Εναλλακτικής Παρέμβασης, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα εξής διεκδικητικά αιτήματα, τα οποία το ΔΣ ανέλαβε να προωθήσει με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες:
– η αποσύνδεση της ασφαλιστικής/φορολογικής ενημερότητας από την καταβολή της ειδικής παροχής προστασίας μητρότητας, ώστε να τη λαμβάνουν όλες ανεξαιρέτως οι δικαιούμενες
– η αναδρομική επέκταση της χορήγησης της ειδικής παροχής προστασίας μητρότητας σε γονείς με ημερομηνία τοκετού από 1/1/2023
– η αύξηση του εφάπαξ ποσού επιδόματος λοχείας για τις αυτοαπασχολούμενες δικηγόρους (ασφαλισμένες μη μισθωτές ΕΦΚΑ), που υπολείπεται σημαντικά του επιδόματος κύησης και λοχείας 119 ημερών που λαμβάνουν μισθωτές και έμμισθες δικηγόροι με 200 ημέρες ασφάλιση, από 800 ευρώ που είναι σήμερα (για 4 μήνες) σε 880 ευρώ x 4 μήνες
– η άμεση επίλυση των καθυστερήσεων καταβολής της ειδικής παροχής προστασίας μητρότητας που παρατηρείται επανειλημμένα με την επίκληση τεχνικών ζητημάτων διαλειτουργικότητας των εφαρμογών
– η κάλυψη των εξόδων θεραπειών υπογονιμότητας και κρυοσυντήρησης ωαρίων
– η πλήρης φοροαπαλλαγή και απαλλαγή από τις ασφαλιστικές εισφορές ενός τουλάχιστον έτους και για τους δύο γονείς (επέκταση της μείωσης 50% που προβλέπεται με το αρ. 141 παρ. 2 ν. 3655/2008 μόνο για τις μητέρες και αποκλειστικά για την κύρια σύνταξη).
– η επέκταση όλων των παροχών στις θετές και στις ανάδοχες μητέρες καθώς και σε περιπτώσεις προαιρετικής ασφάλισης.
6. Τροποποίηση Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας: Έγινε εισήγηση επί των εκτενών αλλαγών που προωθεί το Υπουργείο στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και οι οποίες αναμένεται να οριστικοποιηθούν και να ψηφιστούν το πιθανότερο εντός του καλοκαιριού. Στην επόμενη συνεδρίαση του ΔΣ θα ακολουθήσει αναλυτική συζήτηση επί των ειδικότερων τροποποιήσεων.
