24 Ιουνίου 2018
 
 
σελίδα υποδοχής
ταυτότητα
αρχείο υλικών
θέσεις - απόψεις
έμμισθοι συνεργάτες   και ασκούμενοι
εισηγήσεις ημερίδας






θεματικές ενότητες:
1990
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
- Μάρτιος
- Αύγουστος
- Σεπτέμβριος
- Δεκέμβριος
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2011











συνδικαλιστική   επικαιρότητα
πολιτική επικαιρότητα
ημερολόγιο
σύνδεσμοι
επικοινωνία



Συμπληρώστε το email σας για να λαμβάνετε το μηνιαίο newsletter:
rss

θέσεις - απόψεις 2000

στείλτε αυτή τη σελίδα εκτύπωση





17 Δεκεμβρίου 2000

εκτύπωση του άρθρου pdf
   Η αυτόφωρη διαδικασία σήμερα: Στα όρια του νομικού πολιτισμού


του Κώστα Παπαδάκη 

•1.         Η «προανάκριση»

Ανάμεσα στην αυτόφωρη σύλληψη και την επίσημη απόκτηση της ιδιότητας του κατηγορουμένου από τον συλληφθέντα συχνά η απόσταση είναι αρκετά μεγάλη, τόσο ώστε να καθιστά αδύνατη την άσκηση των δικαιωμάτων του. Και συζητάμε για τα δικαιώματα εκείνα που δεν εξαιρούνται της εφαρμογής τους, ακόμη και στην αυτόφωρη διαδικασία (άρθρα 100, 101, 103, 104 Κ.Ποιν.Δ).

Σύμφωνα με το  άρθρο 105 Κ.Ποιν.Δ., όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το άρθρο 2 παρ. 2α του ν. 2408/1996, «όταν ενεργείται προανάκριση σύμφωνα με το άρθρο 243 παρ. 2  του παρόντος, η εξέταση γίνεται όπως ορίζεται στις διατάξεις των άρθρων 273 και 274, εκείνος που εξετάζεται έχει τα δικαιώματα που αναφέρονται στα άρθρα 103 και 104».

Δηλαδή, ακόμη και στη διαδικασία του αυτοφώρου (άρθρο 243) ο κατηγορούμενος πρέπει να απολογείται αφού του γνωστοποιηθούν οι σχετικές κατηγορίες όπως συμβαίνει και στην κύρια ανάκριση (άρθρα 273, 274), και του επιτραπεί η επικοινωνία με συνήγορο, η γνώση των εγγράφων της ανάκρισης και η λήψη αντιγράφων τους, αφού βέβαια προηγουμένως του έχουν γνωστοποιηθεί  υποχρεωτικά από τον ανακριτικό υπάλληλο  τα δικαιώματα αυτά (άρθρα 103, 104 και 100, 101 στα οποία το 104 παραπέμπει).

Στην πράξη, ο επ αυτοφώρω συλληφθείς προσάγεται στο αστυνομικό τμήμα ως μάρτυρας ή για «εξακρίβωση στοιχείων» ή με σκόπιμα αδιευκρίνιστη αιτία και κρατείται εκεί για πολύ ή λίγο χρόνο, χρόνο ικανό πάντως για να τον κάμψει ψυχολογικά, να του εμβάλει το φόβο και την υποταγή στην εξουσία της αστυνομίας, χωρίς δικαίωμα επικοινωνίας με συνήγορο, αφού το δικαίωμα αυτό προσιδιάζει σε κατηγορούμενο, ιδιότητα η οποία όμως δεν του έχει ακόμη «απονεμηθεί» ακριβώς για να αποστερείται τα από αυτήν απορρέοντα δικαιώματα, ενώ υφίσταται στο ακέραιο τις απορρέουσες από αυτήν υποχρεώσεις.

Στη συνέχεια  καλείται να δώσει μαρτυρική κατάθεση ή ακόμη την περιβόητη «ανωμοτί εξέταση», η οποία εξ όσων γνωρίζω αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία της χώρας μας, δηλαδή κατ ουσίαν υποχρεώνεται να απολογηθεί, καταθέτοντας περιστατικά από τα οποία είναι δυνατό να επιβαρύνει τη θέση του χωρίς προηγουμένως να έχει λάβει γνώση της δικογραφίας και να συμβουλευθεί το νομικό του παραστάτη.

Η κατάθεσή του αυτή διαμορφώνει τη στάση του, προς την οποία είναι ατελέσφορο στη συνέχεια να έλθει σε αντίφαση. Ταυτόχρονα αποτελεί «στοιχείο» που συντελεί ουσιαστικά στον σχηματισμό της δικογραφίας και τον εξετασθέντα και τυπικά πλέον κατηγορούμενο. Ετσι, η αστυνομία έχει προσθέσει στην παραγωγή της έναν ακόμη κατηγορούμενο και έχει επιβεβαιώσει την επιτέλεση του έργου της.

Σύμφωνα με τα δεύτερη παράγραφο του άρθρου 105 ΚΠοινΔ : Η κατά παράβαση του παρόντος άρθρου εξέταση είναι άκυρη και δεν λαμβάνεται υπόψη. Κατά τα άλλα εφαρμόζεται το δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 31.

Δηλαδή η εξέταση αυτή, όταν υφίσταται, όχι μόνο είναι άκυρη και δεν λαμβάνεται υπόψη, αλλά αποχωρίζεται από τη δικογραφία, ώστε να μην αποτελεί μέρος της.

Η κύρωση αυτή αποτυπώνει υπό τύπο ευχής τη βούληση του νομοθέτη να παύσει αυτό το καθεστώς κατασκευής κατηγορουμένων (ως και η νομοθετική εξουσία ενοχλείται από την απροκάλυπτη παραβίαση των κανόνων της). Στην πράξη όμως όχι μόνο εξακολουθούν να λαμβάνονται τέτοιες καταθέσεις με την παραπάνω μεθόδευση, αλλά και παραμένουν στη δικογραφία και διαβάζονται από τους εισαγγελείς και τους δικαστές και λαμβάνονται υπόψη, έστω και χωρίς τούτο να διατυπώνεται πανηγυρικά στις διατάξεις και τις αποφάσεις.

Αλλωστε στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχει στη δικογραφία η αμέσως εν συνεχεία λαμβανόμενη προανακριτική απολογία, η οποία αποτελεί παράγωγο της ανωμοτί εξέτασης και σχεδόν πάντοτε επιβεβαιώνει το περιεχόμενο της, αναφέρεται σε αυτό ή το επαναλαμβάνει αυτούσιο. Συντάσσεται και αυτή τις περισσότερες φορές χωρίς τη γνωστοποίηση και τη δυνατότητα άσκησης των παραπάνω δικαιωμάτων και υπό το κράτος της ήδη διαμορφωμένης κατάθεσης του συλληφθέντος.

Ωστόσο, οι αναγνώστες κάθε προανακριτικής απολογίας πληροφορούνται πάντοτε από το στερεότυπο προσυντεταγμένο μέρος της ότι

Συνήθως τότε, δηλαδή εκ των υστέρων και αφού έχει υπογράψει,  το πληροφορείται και ο ίδιος ο κατηγορούμενος.

Αλλιώς θα πρέπει να υποθέσουμε ότι είναι τόσο μεγάλη η πλειονότητα των κατηγορουμένων - κορόιδων, οι οποίοι συνηθίζουν να παραιτούνται των δικονομικών τους δικαιωμάτων, παρότι αυτά τους εξηγούνται αναλυτικά, ώστε οι αστυνομικές αρχές να έχουν φροντίσει να προσυντάσσουν τα σχετικά έντυπα χάριν συντομίας.

Ετσι, μετά τις παραβάσεις ακολουθεί η συγκάλυψη. Και έπονται τα περαιτέρω.

2. Από την «προανάκριση» στην παραπομπή

α) Η σήμανση

Τα περαιτέρω είναι κατ αρχήν η απαραίτηση διέλευση από τη Διεύθυνση Ασφάλειας και τις επιμέρους υπηρεσίες της. Προιόν της διέλευσης αυτής είναι μεταξύ άλλων το περιβόητο Δελτίο της σήμανσης (Π.Δ. 342/1977), στο οποίο αναγράφεται κατά περίπτωση εάν από τη δακτυλοσκόπηση προέκυψε ο συλληφθείς είναι «προσεσημασμένος».

Προσεσημασμένος δεν σημαίνει τίποτε άλλο από το ότι για κάποια αιτία αυτός που χαρακτηρίζεται έτσι συνέβη κάποτε να έδωσε δακτυλικά αποτυπώματα. Το αποτέλεσμα της αιτίας για την οποία δακτυλοσκοπήθηκε δεν προκύπτει από το σχετικό δελτίο. Και φυσικά δεν είναι δυνατό να αποδεικνύεται παραχρήμα από τον κάθε προσαγόμενο συλληφθέντα.

Το δελτίο όμως, το οποίο από άποψη αξιολόγησης της προσωπικότητας του συλλαμβανομένου διαιρεί, με κριτήριο αντιδικονομικό, αυθαίρετο και εν τέλει επισφαλές, τους κατηγορούμενους σε δύο κατηγορίες, τους προσεσημασμένους και μη, καθίσταται στοιχείο της δικογραφίας, υποκαθιστά το πάντοτε ελλείπον (παρά τη ρητή, έστω και ατελή,  υποχρέωση της Εισαγγελίας κατ άρθρο 575 παρ. 2 εδ. α΄ Κ.Ποιν.Δ., η οποία δεν εξαιρείται στην αυτόφωρη διαδικασία) δελτίο ποινικού μητρώου, ασκεί καθοριστική συχνά επιρροή στην κρίση του εισαγγελέα για παραπομπή και για παράταση της κράτησης (ιδίως τις Κυριακές που δεν συνεδριάζει αυτόφωρο και συνεπώς η κράτηση από τον χρόνο παραπομπής στον Εισαγγελέα εάν παραταθεί μέλλει να διαρκέσει ένα τουλάχιστον ακόμη εικοσιτετράωρο), αλλά ακόμη και στην κρίση του δικαστηρίου περί της ενοχής η μη του «προσεσημασμένου».

β) Η προσαγωγή στον εισαγγελέα και η παραπομπή στο αυτόφωρο

Η προσαγωγή πρέπει να γίνεται μέσα σε εικοσιτέσσερις ώρες (άρθρο 6 παρ. 2 Σ) από τη σύλληψη (και «αμέσως» χωρίς δηλαδή καν την αναφορά του μέγιστου ορίου των 24 ωρών κατ άρθρο 418 παρ. 1 Κ.Ποιν.Δ.), εφόσον η σύλληψη γίνεται στα όρια της έδρας του εισαγγελέα, με συνέπεια την υποχρέωση απόλυσης σε αντίθετη περίπτωση από κάθε αρμόδιο για την κράτηση υπάλληλο, υπό την απειλή της ποινικής δίωξης για παράνομη κατακράτηση παρά το Σύνταγμα (άρθρα 6 παρ. 3 Σ και 326 Π.Κ.).

Στην πράξη το εικοσιτετράωρο συχνά παρατείνεται. Είτε διότι το Α.Τ. που ενήργησε τη σύλληψη αργεί περισσότερο του συνήθους να ολοκληρώσει την «προανάκριση», είτε διότι καθυστερούν οι διατυπώσεις στη σήμανση, είτε διότι οι τελευταίες ώρες του 24ώρου δεν συμπίπτουν με τις ώρες υπηρεσίας των εισαγγελέων στα γραφεία της εισαγγελίας, οπότε π.χ. η προσαγωγή που θα έπρεπε να γίνει τις μεσημβρινές ώρες γίνεται τελικά μετά τις 17.30΄ κλπ.

Εξω από την Εισαγγελία οι κάμερες καραδοκούν. Εάν τη συγκεκριμένη ημέρα υπάρχει θήραμα υψηλής θεαματικότητας, μαζί με το θήραμα διαπομπεύεται και κάθε άλλος που διαβαίνει την πύλη της, καθώς βιντεοσκοπείται σιδηροδέσμιος. Είναι δικαίωμα βεβαίως του κατηγορουμένου και η απαγόρευση εικονοληψίας και ηχοληψίας. Αλλά δυστυχώς και εν προκειμένω τα δικαιώματα ευημερούν μόνο στις διατάξεις.

Η Εισαγγελία αντί να περιφρουρεί το δικαίωμα επί της προσωπικότητας των πολιτών, τους οποίους σε τελευταία ανάλυση άκοντες προσάγει στο οίκημά της, θα έλεγε κανείς ότι θάλπει τη «δημοσιότητα» της κίνησης περί την είσοδό της. Γιατί από την  κίνηση προκύπτει λειτουργία. Και της αστυνομίας και της εισαγγελίας. Λειτουργούν, άρα υπάρχουν. Για να νοιώθει έτσι το τηλεοπτικό κοινό ότι εφαρμόζονται απαρέγκλιτα ο νόμος και η τάξη.

Σύμφωνα με το άρθρο 418 παρ. 2 εδ. 2 «Ο εισαγγελέας γνωστοποιεί προφορικά τα στοιχεία της κατηγορίας στον κατηγορούμενο χωρίς να απαιτείται η κοινοποίηση σε αυτόν κλητηρίου θεσπίσματος». Ενώ σύμφωνα με θεμελιώδεις αρχές της ποινικής διαδικασίας ο κατηγορούμενος έχει το δικαίωμα να ακουσθεί πριν την έκδοση οποιασδήποτε πράξης ή διάταξης.

Στην πράξη ο εισαγγελέας ποινικής δίωξης προσυπογράφει τις κατηγορίες που διατυπώνονται στο διαβιβαστικό της δικογραφίας και παραπέμπει στο αυτόφωρο. Η αυτονόητη προηγούμενη ακρόαση του κατηγορουμένου έχει αρχίσει να σπανίζει καθώς ο κατηγορούμενος τις περισσότερες φορές δεν καλείται στο εισαγγελικό γραφείο. Αυτό συμβαίνει  μόνο όταν ζητείται, ιδίως εάν μαζί με αυτόν παρίσταται συνήγορος και το απαιτεί. Στις λοιπές περιπτώσεις περιμένει απ έξω κρατούμενος, μαζί με το συνοδό του, ώσπου να εξέλθει η δικογραφία την οποία στο μεταξύ ο εισαγγελέας έχει παραλάβει και επεξεργάζεται. Όταν η δικογραφία εξέρχεται έχουν ήδη υπογραφεί η παραπομπή και η κατηγορία και ο κατηγορούμενος απλά καλείται στο παρακείμενο γραφείο της γραμματείας για να υπογράψει τη συνοπτική έκθεση της γνωστοποίησης.

Λήψη αντιγράφων της δικογραφίας δεν είναι δυνατή στο χώρο της εισαγγελίας. Το δικαίωμα αυτό είναι δυνατό να ασκηθεί μόνο εάν ο κατηγορούμενος ζητήσει και λάβει από το δικαστήριο την τριήμερη αναβολή και εφόσον ανάμεσα στην αρχική και την μετ αναβολή δικάσιμο μεσολαβεί εργάσιμη ημέρα. Ακόμη και η απλή ανάγνωση της δικογραφίας εκλαμβάνεται από την εισαγγελία ως πολυτέλεια ασύμβατη με τη διαδικασία του αυτοφώρου.

3) Στο ακροατήριο

Η εικόνα του αυτοφώρου την ώρα που συνεδριάζει είναι ένα από τα πλέον αλγεινά θεάματα στον χώρο των δικαστηρίων. Δεν υπάρχει ανθρώπινη αίσθηση που να μην προσβάλλεται ακόμη και σε όσους συχνάζουν στο χώρο, ούτε νομική συνείδηση που να μην ενοχλείται από την κατάφωρη και πολλές φορές απροκάλυπτη παραβίαση στοιχειωδών δικαιωμάτων όσων έχουν την ατυχία να προσάγονται εκεί ως κατηγορούμενοι, ιδίως όταν είναι αλλοδαποί ή όταν δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν τα δικαιώματα που τους παρέχει η δικονομία (γιατί σε μία εμπορευματική κοινωνία τα δικαιώματα αποτελούν επίσης εμπορεύματα - για να ασκηθούν πρέπει να αγορασθούν και γιατί ειδικά στην Ελλάδα η έννοια του κράτους πρόνοιας, όση απέμεινε από τις νεοφιλελεύθερες και εκσυγχρονιστικές επιδρομές, ουδέποτε περιέκλεισε και τη δωρεάν δικαιοσύνη) πληρώνοντας κάποιον δικηγόρο για να τους υπερασπιστεί.

Ακόμη, το οργανωτικό χάος αναμετράται με το νομικό σε τέτοιο βαθμό που είναι δύσκολο να εκτιμηθεί το κατισχύον. Κανείς δεν γνωρίζει εάν η υπόθεσή του θα εκφωνηθεί για να δικασθεί σε ένα λεπτό ή σε κάποιες ώρες. Πινάκιο δεν υπάρχει. Το συντάσσει ο εισαγγελέας της έδρας, ο οποίος ταυτόχρονα δικάζει ενώ παραλαμβάνει νέες δικογραφίες και τις διευθετεί επί τόπου. Για να μάθει κάποιος τη σειρά του πρέπει να τον διακόψει, όχι πάντα με επιτυχία, και για να βρεί την ευκαιρία να το κάνει πρέπει να στηθεί αρκετά μέχρι να εκτιμήσει την κατάλληλη στιγμή. Η συνεδρίαση είναι δυνατό να κρατήσει μέχρι τα μεσάνυχτα, τα ξημερώματα ή να διακοπεί για την επόμενη. Ιδίως τις ημέρες των δικαστικών διακοπών στην Αθήνα, όταν τα δύο αυτόφωρα συμπτύσσονται σε ένα, το οποίο εκτός των άλλων εκδικάζει και ακυρώσεις, συγχωνεύσεις, αναστολές κλπ.

Η αίθουσα ασφυκτικά γεμάτη από κατηγορούμενους, συνοδούς, συνηγόρους, φρουρούς και άλλους. Δεκάδες κατηγορούμενοι στοιβάζονται, σιδηροδέσμιοι μέσα στην αίθουσα μέχρι τη στιγμή που κάθονται στο εδώλιο, καθιστοί ή όρθιοι, ή ακόμη και οκλαδόν στο δάπεδο  της αίθουσας. Με τα ίδια ρούχα που φορούσαν (αν φορούσαν) όταν τους συνέλαβαν αν δεν υπάρχει κανείς να τους φέρει άλλα. Ανάμεσά τους τοξικομανείς χωρίς καμμία ιατρική μέριμνα στη διάρκεια της κράτησής τους, συχνά ημιλιπόθυμοι, με εμφανές το σύνδρομο στέρησης, αλλοδαποί που ψάχνουν μία θέση στον ήλιο, νεαροί χρήστες και παραβάτες και άλλοι πολλοί που περιστασιακά ή όχι πιάστηκαν στην τσιμπίδα.

Μια τσιμπίδα που λειτουργεί πάντα εύρυθμα για ρακένδυτους επαίτες και ή άτυχους μικροπαραβάτες παρίες, και για όλους όσους χαλάνε τη βιτρίνα της έννομης τάξης, σχεδόν ποτέ όμως για μεγαλόσχημους εγκληματίες ή έστω και για πιο «καθημερινούς» (όπως π.χ. οι εργοδότες που δεν καταβάλουν εμπρόθεσμα στους εργαζομένους τις αποδοχές τους, καίτοι η παραπομπή στο αυτόφωρο προβλέπεται ρητά από τη νομοθεσία - άρθρο μόνο Α.Ν. 690/1945).

Οσο για το συνωστισμό, αυτός δεν οφείλεται στη δικομανία των Ελλήνων, όπως πολλοί, άσχετοι τελικά με το χώρο διατείνονται. Είναι ζήτημα εάν μία στις είκοσι υποθέσεις έχει διωχθεί κατ έγκληση ή παρίσταται πολιτική αγωγή σε αυτήν. Οφείλεται μάλλον στη «δικομανία του νομοθέτη», ο οποίος ποινικοποιεί και καθιστά αυτεπάγγελτα διωκόμενες όλες τις διοικητικές παραβάσεις, γεμίζοντας τα πινάκια, ειδικά μάλιστα στο Μονομελές με υποθέσεις.

Αναφέρθηκε ήδη ότι  σύμφωνα με το άρθρο 418 παρ. 2 εδ. 2 «Ο εισαγγελέας γνωστοποιεί προφορικά τα στοιχεία της κατηγορίας στον κατηγορούμενο χωρίς να απαιτείται η κοινοποίηση σε αυτόν κλητηρίου θεσπίσματος».

Με τη διάταξη αυτή κάμπτεται εν μέρει η γενική αρχή του άρθρου 139 Κ.Ποιν. Δ. που επιβάλλει την αιτιολόγηση επί ποινή ακυρότητας των εισαγγελικών διατάξεων και μάλιστα ρητά αναφέρει σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιό της όπως αυτό προστέθηκε με το άρθρο 2 παρ. 5 του ν. 2408/1996 ότι «μόνη η επανάληψη της διατύπωσης του νόμου δεν αρκεί» (ως αιτιολογία).

Η κάμψη αυτή όμως δεν εξικνείται μέχρι την πλήρη αοριστία της κατηγορίας. Απαιτείται τουλάχιστον η συνοπτική και ακριβής έκθεση της κατηγορίας και η απαγγελία της κατ άρθρο 343, που δεν εξαιρείται, όπως και το 139 από την αυτόφωρη διαδικασία (άρθρο 424 παρ. 1). Στην πράξη και αυτή ακόμη σπανίζει.

Το αυτόφωρο τείνει να θυμίζει Πταισματοδικείο, το οποίο εκδικάζει αδικήματα «δι εκθέσεως βεβαιούμενα». Συνοπτικές διαδικασίες, σπουδή προς διεκπεραίωση του μεγάλου όγκου, ανάγνωση των εγγράφων και σταθερή απομάκρυνση από την αρχή τη αμεσότητας (παρότι αυτή έχει επιβάλει τη θέσπιση του αυτοφώρου) με την πρόοδο της δίκης παρά την απουσία μαρτύρων κατηγορίας, απουσία όλο και περισσότερο επαναλαμβανόμενη τα τελευταία χρόνια. Ούτως ή άλλως η δικογραφία έχει σχηματισθεί κατά τον τρόπο που προαναφέραμε στην προδικασία και η εξέλιξη σε μεγάλο βαθμό προδιαγεγραμμένη.

4. Οι αλλοδαποί

Η περίπτωση των αλλοδαπών χρειάζεται ειδική αναφορά. Οι άνθρωποι αυτοί δικάζονται χωρίς καν να καταλαβαίνουν που βρίσκονται. Μόνη τους επαφή με το χώρο ο διερμηνέας. Ο διερμηνέας, που μεταφράζει ερωτήματα επιδεκτικά συνοπτικής απάντησης, που στην καλύτερη περίπτωση μεταφέρουν στο δικαστήριο τις απαντήσεις του κατηγορουμένου, στη χειρότερη όχι και τέτοιες υφίστανται πολλές όταν η διερμηνεία δεν γίνεται στη μητρική γλώσσα του κατηγορουμένου αλλά σε κάποια τρίτη. Και το γεγονός ότι στη σχετική ερώτηση εάν π.χ. ο τριτοκοσμικής προέλευσης κατηγορούμενος γνωρίζει Αγγλικά η απάντηση είναι

καταφατική με ένα νεύμα ή έστω και με ένα yes, δεν σημαίνει ότι είναι και βάσιμη, ιδίως ότι θα δινόταν με τόσο αβίαστο τρόπο από έναν άνθρωπο που αναμφισβήτητα πάσχει από την ανάγκη εκείνη τη στιγμή να επικοινωνήσει, εάν γνώριζε τις επιπτώσεις που θα έχει σε βάρος του αυτή η απάντηση.

Όμως συμμετοχή του κατηγορούμενου στη δίκη δεν συνιστά η μονολεκτική απάντησή του σε ξένη γλώσσα σε στερεότυπες ερωτήσεις. Συμμετοχή συνιστά η εκ μέρους του κατανόηση της διαδικασίας, γνώση της δικογραφίας, γνώση των συνεπειών της απόφασης και φυσικά δυνατότητα άρθρωσης υπερασπιστικού λόγου. Οχι μόνο δηλαδή η ικανοποίηση της ανάγκης του στοιχειώδους επικοινωνιακού ελέγχου που του από το δικαστήριο για την επ αυτού άσκηση της εξουσίας του, αλλά κυρίως η πλήρης αποκατάσταση της δικής του φυσικής ευχέρειας να ελέγχει τη διαδικασία και να ασκεί τα δικαιώματα του.

Αλλά τα δικαιώματα όταν πρόκειται για αλλοδαπούς δύσκολα περνούν τις εξετάσεις του κριτηρίου της ισοπολιτείας (άρθρο 5 παρ. 2 Σ). Δεν είναι εύκολο να σταθείς μόνος σου απέναντι σε μία κοινωνία προκατειλημμένη και ρατσιστική και σωρευτικά σε ένα δικαστήριο που η αυτόφωρη διαδικασία το εξοπλίζει με περισσότερη αυστηρότητα. Η ιδιότητα του αλλοδαπού προσδιορίζει επιβαρυντικά τον δράστη και επιδρά αρνητικά σε όλες τις πτυχές  της απόφασης : Στην κρίση περί ενοχής, στο είδος και το ύψος της ποινής, στην αναστέλλουσα δύναμη της έφεσης, στην παρεπόμενη (ποινική) απέλαση. Γιατί ο αλλοδαπός σπάνια φεύγει από το αυτόφωρο ελεύθερος.

Για να συμβεί αυτό πρέπει να αθωωθεί, ή να έχει πάρει αναστολή ή να έχει να εξαγοράσει την ποινή του ή η έφεσή του να έχει αναστέλλουσα δύναμη.

Αλλά και κάτι από αυτά να συμβεί πάλι θα είναι κρατούμενος εν όψει διοικητικής απέλασης (ν. 1975/1991) εφόσον έχει εισέλθει παράνομα και στερείται των αναγκαίων νομιμοποιητικών εγγράφων.

Αλλά και αυτά εάν έχει πάλι διοικητικός κρατούμενος θα παραμείνει. Διότι σύμφωνα με την κραυγαλέα αυθαίρετη και αντισυνταγματική διάταξη του άρθρου 4 παρ. 2 του Π.Δ. 359/1997 : «Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και Δημόσιας Τάξης, δύναται να μη χορηγηθεί ή να ανασταλεί ή να ανακληθεί η ισχύς της Κάρτας Παραμονής Περιορισμένης Χρονικής Διάρκειας («πράσινη κάρτα») εφόσον συντρέχουν λόγοι γενικότερου δημοσίου συμφέροντος. Αν πρόκειται για λόγους δημόσιας τάξης και ασφάλειας ή δημόσιας υγείας αρκεί η απόφαση του Υπουργού Δημόσιας Τάξης».

Και στην πράξη, για κάθε αλλοδαπό που συλλαμβάνεται για αδίκημα (τελευταία με εγκύκλιο του Υ.Δ.Τ. έχει περιοριστεί αυτή η πρακτική στις περιπτώσεις παραπομπής ενώπιον του τριμελούς μόνο) εκκινά η διαδικασία αυτεπάγγελτης ανάκλησης της πράσινης κάρτας του με απόφαση Υ.Δ.Τ. και φυσικά ο αλλοδαπός παραμένει κρατούμενος εν όψει της ανάκλησης και της συνεπακόλουθης διοικητικής απέλασής του. Ετσι και όταν ακόμη επιτύχει την επιείκεια του ποινικού δικαστηρίου βρίσκεται αλυσσοδεμένος από τη διοικητική υπερεξουσία που η παραπάνω διάταξη έχει κατασκευάσει. Μία υπερεξουσία που επιβάλλει κυρώσεις ανεξάρτητα από την κρίση του δικαστηρίου, την οποία δικαιούται να απροσχημάστιστα να περιφρονεί, και επικαλείται την επικινδυνότητα του κατηγορουμένου για τη δημόσια ασφάλεια ακόμη και όταν με νωπή κρίση του το δικαστήριο έκρινε αντίθετα.

   5. Αντί επιλόγου

Απαιτείται συνεπώς μία ξεκάθαρη «επί της αρχής» τοποθέτηση για το άνοιγμα της συζήτησης :

- Αντιμετωπίζουμε το αυτόφωρο ως μία διαδικασία προκαταβολής ποινής, ως ποινής νοουμένης της αποστέρησης των δικαιωμάτων του κατηγορουμένου και της όλης ταλαιπωρίας που τον συνοδεύει από τη στιγμή της σύλληψης έως την άρση της κράτησής του, όπως φαίνεται να συμβαίνει με την de facto κρατούσα άποψη και στάση της πλειονότητας των αρμόδιων ανακριτικών, εισαγγελικών και δικαστικών λειτουργών

- Η ως μία διαδικασία που έχει θεσπισθεί για να εξασφαλίζει την «άμεση και ζώσα» απονομή της ποινικής δικαιοσύνης (μίας δικαιοσύνης που όμως διακηρυκτικά προϋποθέτει όρους δίκαιης δίκης και πολιτισμένης μεταχείρισης των υποκειμένων της) με σκοπό την αποκατάσταση της κοινωνικής ισορροπίας και της έννομης τάξης που διαταράχθηκε με το δικαζόμενο έγκλημα, ώστε να συντελεί στη γενική και ειδική πρόληψη

Για όποιον συντάσσεται με την πρώτη άποψη, είναι προφανώς περιττή κάθε συζήτηση. «Ας πρόσεχε ο κατηγορούμενος» και ξεμπερδέψαμε.

Για όποιον συντάσσεται με τη δεύτερη το καθήκον να εξετάσει την αντιστοιχία των στόχων με την πραγματικότητα προβάλλει ιδιαίτερα επιτακτικό. Ιδιαίτερα σε όσους που ζούμε κάθε μέρα όσα περιέγραψα και τα νομιμοποιούμε στην ολοένα και εθιζόμενη συνείδηση με την σιωπηρή συνενοχή μας.

Το κλείσιμο μιας εισήγησης απαιτεί προτάσεις. Δεν είναι εύκολη η εκπόνησή τους, αλλά θα υποκύψω στον πειρασμό να δημοσιοποιήσω τις κατευθύνσεις που σκέπτομαι χωρίς να θεωρώ ότι αποτελούν πανάκεια.

Ούτως ή άλλως, η δικαιοσύνη μιας άδικης κοινωνίας δεν μπορεί παρά να είναι και αυτή άδικη όταν εφαρμόζει άδικους νόμους, και ακόμη περισσότερο όταν δεν εφαρμόζει τους ελάχιστους δίκαιους. Το πρόβλημα συνεπώς της απονομής δικαιοσύνης δεν είναι οργανωτικό, ούτε τεχνικό, ούτε «λειτουργικό». Είναι πρωτίστως πρόβλημα περιεχομένου. Γιατί η δικαιοσύνη, «ανεξάρτητη» ή «εξαρτημένη» δεν παύει να είναι δικαιοσύνη από λίγους για λίγους. Όμως στο αυτόφωρο καταργούνται ακόμη και τα προσχήματα. Κατευθύνσεις :

1. Κατάργηση της αυτόφωρης διαδικασίας για τα πλημμελήματα που υπάγονται στην αρμοδιότητα του Μονομελούς. Η κοινωνική απαξία του εξευτελισμού και της ταλαιπωρίας που υφίστανται οι δράστες υπερβαίνει εμφανώς στις περισσότερες περιπτώσεις εκείνη της αξιόποινης πράξης για την οποία κατηγορούνται.

2. Αφαίρεση των ανακριτικών αρμοδιοτήτων, τουλάχιστον αυτών που σχετίζονται με τη λήψη καταθέσεων και απολογιών από την αστυνομία.

3. Υποχρεωτική παράσταση συνηγόρου στο αυτόφωρο τριμελές, τουλάχιστον στους αλλοδαπούς και με έξοδα του δημοσίου τουλάχιστον για τους άπορους. Η συντεχνιακή απολαυή του κλάδου, αποτιμώμενη σε όποια μορφή κόστους, είναι εμφανώς μικρότερη του νομικού, πολιτισμικού και κοινωνικού κόστους της παραγωγής ανθρώπινων απορριμάτων έρμαιων σήμερα στο έλεος της αυθαιρεσίας κάθε είδους εξουσίας, αλλά και άλλων, χειρότερων συντεχνιακών ομάδων (διερμηνείς, διαδρομιστές κλπ) και αναφλέξιμων  αύριο στη μεγάλη χωματερή των φυλακών.

Εξ άλλου είναι παράλογο να παραμένει σε ισχύ θεσπισμένη υποχρεωτική παράσταση δικηγόρων σε βάρος τελικά του κοινωνικού συνόλου για κάθε είδους δίκες αστικές ή διοικητικές, περιουσιακού αντικειμένου, ακόμη και για αιτήματα αναβολής, και να μην προβλέπεται το ίδιο σε αξιόλογης ποινικής σημασίας δίκες με διακύβευμα το ανεκτίμητης αξίας έννομο αγαθό της προσωπικής ελευθερίας.

4. Υποχρεωτική εφαρμογή των θεσπισμένων ουσιαστικών και δικονομικών εγγυήσεων.  Αυτό το τέταρτο, το απλούστερο και συγχρόνως το δυσκολότερο, που είναι πιο σημαντικό, εξαρτάται από όλους μας και κυρίως από εσάς κ.κ. εισαγγελείς και δικαστές. Γιατί είναι γνωστό ότι τα δικαιώματα ευημερούν, όχι όμως κατ ανάγκη και οι δικαιούχοι.

................

Ενας στίχος που έγραψε πριν είκοσι περίπου χρόνια, ο Διονύσης Σαββόπουλος επαναστάτης ακόμη τότε, στο τραγούδι «Μακρύ ζεϊμπέκικο για το Νίκο» έλεγε :

«Το δικαστήριο λειτουργούσε μέσα εκεί, μα η δικαιοσύνη ήταν απέξω».

Ας βοηθήσουμε όλοι  ώστε οι ποιητές της επόμενης γενιάς να μην συναντούν ερεθίσματα για παρόμοιες εμπνεύσεις.

Σας ευχαριστώ.                                

Το κείμενο αυτό απετέλεσε εισήγηση με θέμα αυτό του τίτλου του, η οποία παρουσιάστηκε στην διημερίδα με θέμα «Λειτουργικά προβλήματα της Δικαιοσύνης», που διοργανώθηκε από τις ενώσεις δικαστών, την ολομέλεια προέδρων δικηγορικών συλλόγων και την ομοσπονδία δικαστικών υπαλλήλων στην Αθήνα στις 17.12.2000.

  

 
   
   
   
   
5 Σεπτεμβρίου 2000

εκτύπωση του άρθρου pdf
   Η εμπρηστική αναθεώρηση του άρθρου 24 για τα δάση και το περιβάλλον


Η κυβέρνηση των " εκσυγχρονιστών" είναι η χειρότερη και πλέον επικίνδυνη μεταπολιτευτική κυβέρνηση σε ό,τι αφορά τα δάση και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Δεν πρόκειται για συνθηματολογία, αλλά για την μαύρη πραγματικότητα εγκατάλειψης και πολύμορφης ιδιωτικοποίησης των δημοσίων δασών και δασικών εκτάσεων. Με διοικητικές παραλείψεις, όπως ο μη διορισμός αρμοδίου υπαλλήλου στη θέση Γεν. Γραμμ. Δασών τα τελευταία 4 χρόνια, με τη νομοθετική υποβάθμιση της Δασικής Υπηρεσίας που αποψιλώνεται από μόνιμο προσωπικό (2000 μόνιμοι υπάλληλοι σε όλη την Ελλάδα για περίπου 70εκ. στρέμματα δασών και δασικών εκτάσεων), με την αλαζονική αγνόηση διακομματικών πορισμάτων και επιστημονικών φορέων (λ.χ. η καταστροφική ανάθεση της κατάσβεσης πυρκαγιών αποκλειστικά στην Πυροσβεστική), συντίθεται μια ζοφερή εικόνα αδιαφορίας για το δημόσιο συμφέρον με καταστροφικές συνέπειες. Τα αποτελέσματα γνωστά: από το 1996 μέχρι σήμερα οι καμένες εκτάσεις, έχουν ξεπεράσει κάθε προηγούμενο (για το 2000 περίπου 3 εκ. στρέμματα -και μάλιστα σε ορεινούς όγκους και σημαντικούς βιότοπους άγριας πανίδας- σύμφωνα με στοιχεία της Ε.Ε.), όπως και η ανευθυνότητα των κυβερνώντων που πέρα από κάθε όριο γελοιότητας και προκλητικότητας επικαλούνται «ακραία καιρικά φαινόμενα».

Δεν πρόκειται όμως για ανικανότητα, αλλά για συστηματικές πολιτικές και νομοθετικές επιλογές, παρόμοιες με αυτές που κυριαρχούν π.χ. στους ασφαλιστικούς οργανισμούς και τις δημόσιες επιχειρήσεις: από την υποβάθμιση του δημόσιου χαρακτήρα στην παράδοση στην διαχείριση σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς και του κέρδους, μέσω προθύμων διαπλεκομένων ιδιωτών και πολιτικών. Τις εκτιμήσεις αυτές επιβεβαιώνει περίτρανα και η προτεινόμενη από το κυβερνών κόμμα αναθεώρηση του άρθρου 24 Σ που ψηφίστηκε μόνο από τους συμπολιτευόμενους βουλευτές. Εμφανής είναι η πρόθεση να υπονομευτούν οι κατακτήσεις του κοινωνικού και οικολογικού κινήματος και να αρθούν οι εγγυήσεις που έχουν θέσει η νομοθεσία και η νομολογία (ιδίως του Ε' Τμήματος του ΣτΕ) για τη διαφύλαξη του δημόσιου χαρακτήρα των δασών και του φυσικού περιβάλλοντος, με την νομοθετικά και ερμηνευτικά ορθή αξιολόγηση των κοινωνικών και πραγματικών, αλλά και επιστημονικών δεδομένων για την κατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα προκειμένου να εφαρμοστούν οι κρίσιμοι κανόνες. Τα κυριότερα σημεία της πρότασης αναθεώρησης είναι:

Α) Η πλήρης σχετικοποίηση της προστασίας του περιβάλλοντος με την προσθήκη του (νομικά εώλου και απόλυτα αόριστου) δικαιώματος στην «ποιότητα ζωής». Παρά το ότι προβλέπεται πλέον το ατομικό δικαίωμα στην προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, εντούτοις με την προσθήκη αυτή και με άλλες διατάξεις (βλ. παρακάτω) το άρθρο24 Σ παύει πλέον να αφορά αμιγώς και κατά προτεραιότητα το περιβάλλον.

Β) Η πρωτοφανής πρόβλεψη για την δυνατότητα του νόμου να «ορίζει τα σχετικά με την έννοια των δασών και των δασικών εκτάσεων»! Ούτε κατά παραγγελία των καταπατητών δεν θα προέκυπτε τέτοια ρύθμιση, που ευθέως αναθέτει στην κυβερνητική πλειοψηφία να «(αυξο)μειώνει», χωρίς κανένα κριτήριο, ad hoc και ανάλογα με τη συγκυρία (ύπαρξη οικισμών, έκταση καμένων εκτάσεων, διεκδικήσεις ιδιωτών κ.α.) την έννοια και επομένως την προστασία των δασών και του φυσικού περιβάλλοντος. Εμμέσως πλην σαφώς επιχειρείται η κατοχύρωση του κύριου στόχου όλων όσων εποφθαλμιούν τη δημόσια γη και των ποικίλων ιδιωτικών συμφερόντων που επαγγέλλονται την «αξιοποίηση» με το διαχωρισμό της προστασίας των δασικών εκτάσεων (που είναι και οι περισσότερες, περίπου 50 εκ. στρέμματα) από αυτή των δασών.

Γ) Επιτρέπεται η μεταβολή του προορισμού των δασών και δασικών εκτάσεων για τις ανάγκες του χωροταξικού, πολεοδομικού και οικιστικού σχεδιασμού ώστε να διασφαλίζεται «το δικαίωμα στην κατοικία και οι αναγκαίες υποδομές»! Από την σχετικοποίηση στην πλήρη αναίρεση της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, με την προσθήκη ενός ακόμη δικαιώματος στο άρθρο για το περιβάλλον! Είναι φανερό ότι το άρθρο 24 Σ μετατρέπεται σε άρθρο για την ιδιοκτησία επί δασικών εκτάσεων και δασών και για την οικονομική εκμετάλλευση τους (ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων, των Πακέτων για την αξιοποίηση των ορεινών όγκων κ.λ.π.) τόσο από ιδιώτες όσο και από το κράτος που προφανώς προσδοκά να γεμίσει τα ταμεία του με ποσά αναγνώρισης ιδιοκτησίας από ιδιοκτήτες αυθαιρέτων, οικοδομικών συνεταιρισμών και βέβαια από μεγαλοεπιχειρηματίες που ονειρεύεται μέχρι και Αρχαιοελληνική Ντίσνεϋλαντ στον Όλυμπο (είναι πραγματική πρόταση!).

Η Εναλλακτική Παρέμβαση συμμετέχει και στηρίζει ενεργά, μαζί με δεκάδες άλλες κοινωνικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις και πολιτικές κινήσεις την Συντονιστική Επιτροπή κατά της Αναθεώρησης του Άρθρου 24 του Συντάγματος, το έργο της οποίας ήδη αποδίδει καρπούς. Καλούμε ήδη με πρόταση μας στο Δ.Σ. το σύλλογο, αλλά και κάθε δικηγόρο και νομικό να καταδικάσουν τη σχεδιαζόμενη εμπρηστική αναθεώρηση και να προβούν σε κάθε αναγκαία συλλογική ενέργεια για την προάσπιση και ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος και ειδικά των δασών, αγαθά τα οποία ενδιαφέρουν ιδίως όσους δεν ζουν για να κερδοσκοπούν αλλά και όσους διαβιούν σε υποβαθμισμένες περιοχές των μεγάλων πόλεων και της περιφέρειας, για τους οποίους... η βόλτα στο δάσος εξακολουθεί να είναι ένα αδιαπραγμάτευτο και αδιατίμητο κοινωνικό αγαθό.

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ ΑΘΗΝΑΣ

 
   
   
   
   
29 Αυγούστου 2000

εκτύπωση του άρθρου pdf
   Ένωση Νέων και Ασκουμένων Δικηγόρων


Η Ένωση Νέων και Ασκουμένων Δικηγόρων είναι γνωστή σε όσους πηγαίνουν στους χορούς που διοργανώνει, αλλά και τις ενημερωτικές εκδηλώσεις με θέματα που κινούνται κυρίως γύρω από την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση και το ρόλο της Δικαιοσύνης μέσα σ' αυτή.

Είναι όμως άγνωστη στους νέους, έμμισθους στην πλειοψηφία, και ασκούμενους δικηγόρους που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητα τους, τον εργασιακό μεσαίωνα που χαρακτηρίζει το διαβόητο «λειτούργημα» μας.

Και είναι άγνωστη γιατί η ίδια «αγνοεί» τις εξευτελιστικές αμοιβές μας, το ωράριο απασχόλησης μας, την αντιμετώπιση μας από τον εργοδότη, το ότι παρόλο που εργαζόμαστε με σχέση εξαρτημένης εργασίας, δεν έχουμε κανένα κατοχυρωμένο εργασιακό δικαίωμα..

Αγνοεί μάλλον και το ρόλο της, που σίγουρα δεν πρέπει να 'ναι η χρησιμοποίηση της από κάποιους φιλόδοξους διαχειριστές, για να εξασφαλίσουν την επαγγελματική και συνδικαλιστική τους ανέλιξη.

Αυτό όμως αποδεικνύει η σημερινή εκδήλωση για την Ασφάλιση των νέων και ασκουμένων δικηγόρων. Ενημερωνόμαστε για το πώς και πόσα και σε ποιόν θα καταβληθούν, τι ποσά, τι ποσοστά, μια μικρή μείωση που πέτυχε κάποτε η ένωση, και αφήνουμε ανέπαφο το βασικότερο όλων: ποιος πληρώνει! Εμείς οι ίδιοι! Ο ίδιος ο εργαζόμενος - έμμισθος δικηγόρος επιβαρύνεται με τα έξοδα της Ασφάλισης του! Ο εργοδότης μπορεί να τον απασχολεί χωρίς ωράριο και με γελοίο μισθό αλλά δεν υποχρεούται να του καλύπτει την Ασφάλιση! Τα καλά και συμφέροντα. Στη σχέση εξουσίασης είμαστε αφεντικά, στην παραμικρή υποχρέωση βαφτιζόμαστε συνεργάτες.

Και τι κάνει γι' αυτό η Ένωση; Το συλλογικό όργανο που «εκφράζει» τους νέους και ασκούμενους δικηγόρους; Ενημέρωση!!! τη λέξη ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ την έχει ξεχάσει! Μάλιστα μια φορά που έκανε Συνέλευση φρόντισε να την προσδιορίσει πάλι με το επίθετο «ενημερωτική».

Συνάδελφοι, αυτή η κοροϊδία δε μπορεί να συνεχίζεται επ' άπειρο. Η προσπάθεια να αποσιωπηθούν οι ανάγκες και τα δικαιώματα μας είναι φανερή. Τα προβλήματα μας είναι υπαρκτά και ζητούν άμεσα λύση. Και οι λύσεις δε δίνονται ούτε με ενημερωτικές εκδηλώσεις ούτε με ευχολόγια, αλλά με δυναμικές συλλογικές διαδικασίες.

Στο επίπεδο της ενημέρωσης θα μπορούσε τουλάχιστον η Ένωση να δημοσιοποιήσει την απόφαση του Δ.Σ του Δ.Σ. Α. στις 16.10.2000 που ορίζει ως κατώτατο όριο αμοιβής του εμμίσθου συνεργάτη τις 200.000 και του ασκούμενου τις 150.000 δρχ. Όχι πως πρόκειται για ικανοποιητικά ποσά, αλλά για να προχωρήσουμε κάποτε στη διεκδίκηση νομοθετικής κατοχύρωσης του μισθού μας.

Η αποσιώπηση από πλευράς Ένωσης στοιχειωδών πραγμάτων και κυρίως η απροθυμία διεκδικήσεων κάνει το ρόλο της από αμφισβητούμενο έως ανύπαρκτο.

Καταγγέλλουμε τη συνειδητή αδράνεια της Ένωσης Νέων και Ασκουμένων δικηγόρων στην κατεύθυνση των πραγματικών προβλημάτων μας.

Προτείνουμε Γενική Συνέλευση αποφασιστικού χαρακτήρα στο άμεσο χρονικό διάστημα.

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΝΕΩΝ ΚΑΙ

ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ ΑΘΗΝΑΣ

 
   
   
   
   
20 Μαρτίου 2000

εκτύπωση του άρθρου pdf
   Επιτέλους έλεος!


1. ΓΕΝΙΚΑ: Τα όσα ανιστόρητα έχουν συμβεί το τελευταίο δίμηνο είναι υπεραρκετά για να καταδείξουν τη σημερινή ανυποληψία του δικηγορικού συνδικαλισμού σε όλο της το μεγαλείο. Η κυβέρνηση νομοθετεί αιφνιδιαστικά, χωρίς καμμία προηγούμενη επεξεργασία και διάλογο μόλις στις 29/12 τις αμοιβές μας. Το ίδιο αιφνιδιαστικά, στις 25/1 " ξενομοθετεί" , όχι βέβαια για την Ο.Ν.Ε αλλά για λόγους πολιτικού κόστους, κάτω από τη (δίκαιη) πίεση διαδίκων και δικηγόρων που νοιώθουν απραγματοποίητη την πρόσβαση στη δικαιοσύνη με τέτοιες αμοιβές, αλλά και την (άθλια και εκβιαστική) πίεση ασφαλιστικών εταιριών, τραπεζών κλπ που αρνούνται να αμείβουν τους (χιλιάδες πλέον) κατ' αποκοπή συνεργαζόμενους δικηγόρους τους με ποσά μεγαλύτερα των 10 - 15.000 δρχ ανά παράσταση. Λίγο πριν, το Εφετείο μεταφέρεται εσπευσμένα (για να προλάβουν τα προεκλογικά εγκαίνια) την ώρα που ακόμη η κατασκευή του συνεχίζεται, με τις δικογραφίες ακόμη και σήμερα να στιβάζονται στους διαδρόμους, τις αίθουσες των δικηγόρων αδιαμόρφωτες και πολλά άλλα προβλήματα, το συγκοινωνιακό άλυτο (Τι ειρωνεία αλήθεια, σήμερα που με το μετρό η κυκλοφορία στην Αθήνα δείχνει να μπορεί να γίνει ανθρώπινη, τα δικαστήρια σκορπίζονται από το κέντρο). Ο Δ.Σ.Α. ουραγός και θεατής των εξελίξεων, όπως ένα μήνα πριν, όταν μπήκαν τα αυταρχικά " μέτρα ασφαλείας" στις εισόδους της Ευελπίδων χωρίς καν να μας ενημερώσουν ούτε έστω την τελευταία στιγμή. Οι πάντες μας εξουσιάζουν ερήμην του συλλόγου μας.

2. ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ Εάν εξακολουθούσαν οι τιμές του Γενάρη, η κυβέρνηση θα προεισέπραττε στο σύνολο του έτους 2000, τουλάχιστον 10 δις (438 εκ. εισέπραξε προς παρακράτηση μόνο ο ΔΣΑ τις πρώτες 17 εργάσιμες μέρες, από 1/1 έως 25/1/2000). Γιατί τέτοιο δώρο προς την κυβέρνηση κ. Ρουπακιώτη Τι μας προσέφερε για να της το οφείλουμε Ούτε καν στοιχειώδεις διαδικαστικές ρυθμίσεις που να αποτρέπουν τη διπλή παρακράτηση και φορολόγηση (π.χ. συμβόλαια, μέρισμα, δαπάνες χωρίς παραστατικά κλπ).

Εδώ και χρόνια υποστηρίζουμε ότι το φορολογικό ζήτημα είναι αλληλένδετο με την αναδιάταξη της δικηγορικής ύλης και τον προσδιορισμό αμοιβής και τη φορολόγηση ανάλογα με την αξία των υποθέσεων. Δημόσια έργα, Τραπεζικές συμβάσεις (δανειακές και άλλες), μεγάλες εμπορικές συμβάσεις, πνευματικά δικαιώματα, Μ.Μ.Ε, βιομηχανική ιδιοκτησία, παραστάσεις σε διοικητικές επιτροπές, ιδιωτικά συμφωνητικά μεγάλης αξίας και πολλά άλλα είναι τα σημερινά και αυριανά πεδία εκμετάλλευσης της απλήρωτης και ακατοχύρωτης δικηγορικής εργασίας, από τα οποία διαφεύγουν καθημερινά δισεκατομμύρια πόρων Ταμείου Συνεργασίας, δικηγορικών αμοιβών, ασφαλιστικών οργανισμών και κρατικών φόρων προς όφελος του ιδιωτικού τομέα, των μεγάλων επιχειρήσεων, των παραδικηγορικών επαγγελμάτων και των μεγαλοδικηγόρων. Πρέπει επιτέλους να ενταχθούν θεσμικά στην υποχρέωση γραμματίου προείσπραξης αντί άλλων παρωχημένων μορφών δικηγορικών υπηρεσιών στις οποίες ισχύει υποχρεωτική παράσταση.

3. ΑΜΟΙΒΕΣ - ΓΡΑΜΜΑΤΙΑ Η πρόσφατη ρύθμιση των αμοιβών, εκτός από την απαράδεκτη μεθόδευση της (Ρουπακιώτης - κυβέρνηση ερήμην του Δ.Σ.Α.) υπήρξε άστοχη.. Εξύψωσε σε απαράδεκτα ύψη αρκετές αμοιβές, δεν αντιμετώπισε το θέμα " αναδιάταξη της δικηγορικής ύλης" , στήριξε πάνω στο γραμμάτιο, δηλαδή στους νέους και τους μαχόμενους δικηγόρους όλη την κυβερνητική εισπρακτική μανία και τελικά θα κατόρθωνε να αυξήσει τα έξοδα παρά τις αμοιβές. Τα θετικά της στοιχεία (πανελλαδική ενοποίηση αμοιβών, σύνδεση -έστω και στρεβλή- αμοιβής και επίδικου αντικείμενου), χάθηκαν μέσα στα αρνητικά.

Χρειάζεται συλλογική επίπονη επεξεργασία ώστε να υπάρξει διεκδικητική πρόταση που να εμπεριέχει όλα τα παραπάνω και σε κάθε περίπτωση η τιμή του γραμματίου πρέπει να παίρνει υπόψη το ποσό που μπορεί να ζητήσει κατ' ελάχιστο (και όχι κατά μέσο όρο) ο κάθε δικηγόρος, και ιδίως ο νέος, από τον οικονομικά αδύναμο πελάτη του. Να διασφαλιστούν θεσμικά οι συνεργαζόμενοι με τράπεζες και εταιρίες δικηγόροι από την υπερεκμεταλλευτική βούληση των εργοδοτών τους, καθώς και οι " δικηγόροι -συνεργάτες" . Και να μην προωθηθεί καμμία " μυστική διπλωματία" χωρίς προηγούμενη έγκριση της γενικής συνέλευσης.

4. ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΝΟΥΜΕ ΜΕ ΤΟΝ ΜΥΘΟ ΡΟΥΠΑΚΙΩΤΗ. Ο " ανεξάρτητος" κ. Ρουπακιώτης εδώ και χρόνια αποτελεί τον βασικό ιμάντα υλοποίησης της κυβερνητικής πολιτικής στη δικαιοσύνη. Ο " συναινετικός" κ. Ρουπακιώτης διοικεί το σύλλογο με τον μεγαλύτερο αυταρχισμό που υπήρξε ποτέ, έχοντας στην πράξη καταργήσει το Δ.Σ το οποίο συγκαλεί όποτε θέλει να μετακυλίσει τις ευθύνες σε καίριες αποφάσεις. Ο " σεμνός" κ, Ρουπακιώτης δεν χάνει ευκαιρία να βομβαρδίζει τους υπηκόους του με μεγαλόσχημες ανακοινώσεις (όπως η πρόσφατη για το φορολογικό) που παρουσιάζουν τις δήθεν επιτυχίες του. Ο " προγραμματικός" κ. Ρουπακιώτης εδώ και τέσσερα χρόνια που προεδρεύει δεν έχει παρουσιάσει ούτε μία συγκροτημένη προγραμματική πρόταση, εκτός από το πυροτέχνημα της χρονοχρέωσης. Ο " αποτελεσματικός" κ. Ρουπακιώτης δεν έχει ολοκληρώσει στα χρόνια αυτά ούτε έναν τριτεύοντα στόχο, όπως π.χ. το ενιαίο ένσημο. Ο " αριστερός" κ. Ρουπακιώτης, μεθοδεύει σε συνεργασία με την κυβέρνηση και τον κ. Ιγνατιάδη (πρόεδρο του Δ.Σ.Θεσ.) τη μετατροπή της δικηγορίας σε κλειστό αριστοκρατικό επάγγελμα και προωθεί ερήμην μας σχέδιο κώδικα δικηγόρων, αμοιβολόγιο, φορολογικό κλπ., ενώ αντλεί τη μονομανή εξουσία του από την ολόπλευρη στήριξη ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. Ο " δημοκράτης" κ. Ρουπακιώτης φιμώνει τη φωνή του ΑΣ Α. όποτε κάθε φορέας εξουσίας καταπατά δημοκρατικά δικαιώματα. Τελικά, μήπως " ο βασιλιάς ήταν γυμνός"

Ο σύλλογος μας κατάντησε υπηρέτης των εξουσιών, δικαστικής και κυβερνητικής, ανύπαρκτος διεκδικητικά, ουσιαστικά απών από την καθημερινή ζωή των μελών του. Νομίζουμε, ότι ακόμη και σεις, που στηρίξατε τη σημερινή διοίκηση, απαιτούσατε και αξίζατε μια καλύτερη τύχη. Καιρός για έναν άλλο, διεκδικητικό, προγραμματικό, μαχητικό προσανατολισμό με κέντρο απόφασης τη Γ.Σ. και όχι την οποιαδήποτε συνδικαλιστική γραφειοκρατία.

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ ΑΘΗΝΑΣ

 
   
   
   
   
4 Μαρτίου 2000

εκτύπωση του άρθρου pdf
   Απολογισμός 1999-2000


Η Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων Αθήνας εκπροσωπήθηκε μετά τον Μάρτιο 1999, αμέσως δηλαδή μετά τις τελευταίες εκλογές, στο Δ.Σ. του  ΔΣΑ από τον Κώστα Παπαδάκη. Μετά τη συμπλήρωση ενός έτους, ο Κ. Παπαδάκης παραιτήθηκε σε εφαρμογή της πάγιας αρχής της εναλλαγής, που εφαρμόζουμε από το 1990 που υπάρχουμε, και στη θέση του την έδρα στο Δ.Σ. ανέλαβε ο Δημήτρης Σαραφιανός, που θα μετέχει μέχρι τον Μάρτιο 2001 και στη συνέχεια θα αναλάβει ο Δημήτρης Μπελαντής (οι τρείς πρώτοι κατά σειρά σταυρών προτίμησης στο ψηφοδέλτιο) μέχρι τις επόμενες εκλογές.

Χρέος όλων μας είναι να θέσουμε υπόψη του εκλογικού σώματος έστω και συνοπτικά και ενδεικτικά τις δραστηριότητές μας στο Δ.Σ. του Δ.Σ.Α., όπως τις παρουσίασε σε αντίστοιχη συνεδρίαση της Εναλλακτικής Παρέμβασης ο απελθών εκπρόσωπός μας Κώστας Παπαδάκης. Αντίστοιχη διαδικασία ακολουθείται σε κάθε περίοδο εναλλαγής των συμβούλων μας καί αντίστοιχα δημοσιεύματα υπήρχαν σε προηγούμενα τεύχη μας και θα υπάρξουν και σε μελλοντικά.

Ο απολογισμός μας, (16 Μαρτίου 1999 - 16 Μαρτίου 2000) :

Γενικά :

Συμμετοχή στις συνεδριάσεις του Δ.Σ. : 43 σε 44 συνεδριάσεις.

Εγγραφες αιτήσεις για ένταξη θεμάτων στην ημερήσια διάταξη : 25

Συμμετοχή σε επιτροπές του Δ.Σ. :

1. Επιτροπή για το φορολογικό (Απρίλης 1999)

2. Διαχειριστική επιτροπή (Σεπτέμβρης - Νοέμβρης 1999).

3. Επιτροπή προεισπράξεων, αμοιβών και φορολογικού (Γενάρης -Μάρτης 2000).

4. Επιτροπή καθημερινών προβλημάτων (Γενάρης - Μάρτης 2000).

5. Επιτροπή για την κατοχύρωση της αμοιβής του έμμισθου συνεργάτη - δικηγόρου (Ιούνιος - Ιούλιος 1999).

Εκπροσώπηση του ΔΣΑ :

1. Στον διαγωνισμό υποψήφιων δικαστικών επιμελητών (Μάιος 1999)

2. Στην επιτροπή πρόσληψης δικηγόρου στο ΕΚΕΠΙΣ

3. Σε επιτροπή παρακολούθησης της δίκης Οτσαλάν με τους συμβούλους Δ. Φίλη και Π. Γαλετσέλη (Μάιος 1999, δεν επιτράπηκε από τις τουρκικές αρχές).

4. Σε επιτροπή επίσκεψης διαμαρτυρίας στον πρόεδρο του Αρείου Πάγου κ. Ματθία με τους συμβούλους Δ. Φίλη και Δ. Βερβεσσό (Μάιος 1999) για την περιβόητη εγκύκλιό του στους δικαστές να είναι λιγότερο... φιλεργατικοί.

5. Σε επιτροπή επίσκεψης μαζί με τους κ.κ. Ρουπακιώτη και Σχινά στον Δ/ντή Κ.Β.Σ. του Υπουργείου Οικονομικών κ. Αργυρό για τον τρόπο τήρησης των φορολογικών βιβλίων των δικηγόρων (Σεπτέμβρης 1999).

6. Στο Πειθαρχικό Συμβούλιο του ΔΣΑ

Παρουσία σε εκδηλώσεις

1. .... της Εναλλακτικής Παρέμβασης, της Σ.Α.Κ.Δ.Α. και της παράταξης Γαλετσέλη για τον πόλεμο στη Σερβία (Μάιος 1999), καθώς και σε συνεντεύξεις τύπου για το ίδιο θέμα.

2.  ...... του συμβούλου κ. Δημητρόπουλου για τον κανονισμό λειτουργίας του ΔΣΑ (Οκτώβρης 1999).

3. ......της Εναλλακτικής Παρέμβασης και άλλων κινήσεων για τα πριν και τα μετά της επίσκεψης Κλίντον στην Αθήνα (Οκτώβρης - Νοέμβρης 1999).

4 ...Της (αντίστοιχης με την παράταξή μας) Εναλλακτικής Πρωτοβουλίας Δικηγόρων Θεσσαλονίκης στη Θεσσαλονίκη (26.1.2000) μαζί με τον (ήδη εναλλαγέντα επίσης) εκπρόσωπό της στο Δ.Σ. του Δ.Σ.Θ. Χρήστο Μπακέλα για τις προεισπράξεις, το φορολογικό και τις αμοιβές.

Εγγραφες εισηγήσεις στο Δ.Σ.

1. " Δικαιοσύνη για ποιόν" , με αφορμή την εγκύκλιο Ματθία.

2. Αξιολόγηση - πρόταση για διατάξεις νομοσχεδίου (μετέπειτα ν. 2721/1999).

3. Κατοχύρωση αμοιβής έμμισθου συνεργάτη

4. Κανονισμός λειτουργίας Δ.Σ.

5 Προτεινόμενες αμοιβές προεισπράξεων.

Θέματα που ζητήθηκε να συζητηθούν με έγγραφη αίτηση στο Δ.Σ. (ενδεικτικά):

- Προεκλογικές δαπάνες δικηγορικών παρατάξεων και υποψηφίων συμβούλων (δεν συζητήθηκε)

- Εκδοση ανακοίνωσης για την εγκύκλιο Ματθία (δεν εκδόθηκε)

- Η κατάσταση στην κατάθεση ασφαλιστικών μέτρων και την προσωρινή διαταγή (συζητήθηκε τέσσερις μήνες μετά)

- Εκδοση ανακοίνωσης διαμαρτυρίας για την αστυνόμευση και το κλίμα των ημερών της επίσκεψης Κλίντον και την αντιμετώπιση της διαδήλωσης της 19.11.1999.

- Ενημέρωση για το περιεχόμενο των αλλαγών στον κώδικα δικηγόρων.

- Καταγγελία συμπεριφοράς αστυνομίας σε αλλοδαπούς, " επιχειρήσεις - σκούπα" κλπ

- Καταγγελία πράξης νομοθετικού περιεχομένου για ποινικοποίηση μαθητικών κινητοποιήσεων.

- Αίτημα απόσυρσης δυσμενούς τροποποίησης διατάξεων για τη χρήση ευαίσθητων δεδομένων.

Άλλες δραστηριότητες :

- " Υποδοχή" κ. Πάγκαλου με πανώ και συνθήματα σε εκδήλωση του κ. Ρουπακιώτη (Μάρτιος 1999)

- Συμμετοχή σε πρωτοβουλίες και εκδηλώσεις  διαμαρτυρίας για τον πόλεμο στη Σερβία, κοινή συνέντευξη τύπου με Ελληνες στρατιώτες που αρνήθηκαν να πάρουν μέρος στις αποστολές του ΝΑΤΟ.

- Οργάνωση νομικής συμπαράστασης συλληφθέντων στη διαδήλωση κατά της επίσκεψης Κλίντον.

- Παρέμβαση με διανομή ανακοίνωσης και ομιλίες στη Γενική Συνέλευση του ΔΣΑ της 7.2.2000 για το φορολογικό και τις προεισπράξεις.

Ολοκλήρωσα τη θητεία μου στο Δ.Σ. με 43 συμμετοχές σε 44 συνεδριάσεις, 25 αιτήσεις (έγγραφες) προς ένταξη στην ημερήσια διάταξη, συζήτηση και λήψη πρωτοβουλιών για διάφορα ζητήματα συνδικαλιστικά, κοινωνικά, πολιτικά, συμμετοχή ενεργή σε όποια επιτροπή ή ομάδα εργασίας μου ζητήθηκε από το Δ.Σ. ή τον ίδιο τον πρόεδρο και εφόσον η συμμετοχή μου δεν κωλυόταν από λόγους αρχής, και μάλλον ευδόκιμη παρουσία όποτε χρειάστηκε να εκπροσωπήσω τον σύλλογο (δεν ομιλώ φυσικά για " τιμητικές" εκπροσωπήσεις, διότι τέτοιες δεν μου ανατέθηκαν ποτέ, αλλά για διεκπεραιωτικές). 

Μένω με την εντύπωση ότι έχω διεκπεραιώσει όσα έχω αναλάβει, μεταξύ των οποίων και η εισήγησή μου για τον έμμισθο συνεργάτη, η οποία παραμένει από τις 6/12/1999 στα συρτάρια του κ. προέδρου και την οποία δεν θα έχω την τιμή να υποστηρίξω στο Δ.Σ, πράγμα που θα κάνουν όμως με την ίδια επιτυχία οι επόμενοι σύμβουλοι της παράταξής μου.

Μένω επίσης με την εντύπωση ότι υπήρξα κόσμιος έστω πάντως όχι εριστικός, εποικοδομητικός και γόνιμος στις αντιπαραθέσεις μου, δεκτικός στις αντίθετες με τις απόψεις μου αποφάσεις, καλόπιστος στις αντίθετες απόψεις και ότι σεβάστηκα τις διαδικασίες των συνεδριάσεων, καθώς δεν θυμάμαι να πήρα ποτέ τον λόγο αυτόβουλα, να διέκοψα ομιλητή, να έκανα κατάχρηση του λόγου ή οποιουδήποτε διαδικαστικού μου δικαιώματος (δεν μου αναγνωρίστηκε άλλωστε και κανένα ποτέ) ή να δημιούργησα διαδικαστική εκτροπή ή εμπόδιο στη λειτουργία του Δ.Σ. ή στη λήψη ή την υλοποίηση απόφασης που δεν ήμουν σύμφωνος.

Και ακόμη ότι δεν επιδίωξα την αξιοποίηση της ιδιότητάς μου για να ζητήσω οτιδήποτε εκτός των ορίων της εντολής εκείνων που με κατέστησαν εκπρόσωπό τους στο Δ.Σ..